Bu misal "Peşə təhsili üzrə mübadilə" jurnalının Avropa Təlim Fondunun biznes və sahibkarlıqla əlaqədar faydalı təcrübələri haqqında nümunələrin veriləcəyi payız nömrələrindəki misallardan birincisidir. Noyabr və dekabr aylarında faydalı təcrübələrlə bağlı təqdim ediləcək daha çox misala nəzər salmaq üçün baxın.

İsrail dünyada yüksək texnologiyalar sahəsindəki startaplarının sayı və adambaşına düşən müəssisə kapitalı ən yüksək olan sənayeyə malik olması ilə öyünür (İsrail Müəssisə Kapitalı Araşdırma Mərkəzi). Aparıcı texnoloji və elmi təhsil şəbəkəsi olan ORT 100 000-dən artıq orta məktəb şagirdini əhatə edən təşəbbüslər vasitəsilə bu uğurlu sahibkarlıq ekosistemini dəstəkləməyə kömək edir.

Bu cür təşəbbüslərdən biri də ORT-nin sonuncu sinif texniki və peşə təhsili tələbələrini yüksək texnologiyalar və sahibkarlığı əhatə edən iş mühitinə daxil olmağa hazırlayan Texnoloji Sahibkarlıq Proqramıdır.

Proqramda iştirak edən tələbələr bazarın tələblərini təyin etməyi və daha sonra məhsulu hazırlayıb bazara çıxarmağı öyrənmək üçün biznes liderlərinin mentorluğu, müəllimin rəhbərliyi altında çoxfənli komandalarda birlikdə işləyir. Onlar bunu etməklə ideyadan reallığa qədər tam sahibkarlıq tsiklini təcrübədən keçirir.

2013-cü ildəki uğurlu başlanğıcdan sonra proqram hazırda ORT şəbəkəsinə daxil olan və 160-dan artıq 16-18 yaşlı tələbəsi və 24 müəllimi olan altı məktəbi əhatə edir.

Proqramın təşkilati komitəsinə daxil olan kimya üzrə Nobel Mükafatı laureatı Den Şeçtmen bildirir: "Yüksək Texnologiyalar, yaradıcılıq və sahibkarlıq birlikdə addımlayır. Proqramın ideyası İsraildəki hər bir uşağa sizin riyaziyyat, fizika, kimya və ingilis dili öyrətdiyiniz kimi sahibkarlığı öyrətməkdən ibarətdir".

İdeyaların reallığa çevrilməsi 

Proqramın əsas aspekti ondan ibarətdir ki, məhsulların yaradılması üçün məktəb büdcəsi və xüsusi texniki avadanlıq ayrılmayıb. Tələbələr öz məhsullarını istehsal etmək üçün kənardan maliyyə dəstəyi və tərəfdaşlar tapmalı, onlayn rejimdə istifadə edilmiş komponentlər əldə etməli və müəssisələri avadanlıqlarından iş saatlarından kənar istifadə etmələri üçün onlara icazə verməyə razı salmalıdırlar.

Bütün bunlar təbiət elmləri və mühəndislik müəllimi Oren Lamdanın bildirdiyi kimi alternativ tədris mühiti yaratmaq məqsədinin bir hissəsidir. "O, reallığa əsaslanan tədris prosesidir! O, tələbələri risk etməyə, təşəbbüs göstərməyə və yenilik etməyə cəsarətləndirir".

Tələbə Mey Şuşanın fikrincə, bu yanaşma nəticə verir. "Şirkətlərlə görüşdüyümüz zaman nə isə real bir iş gördüyümüzü anlayırıq", - deyə o bildirir. "Özümü böyük kimi hiss edirəm, elə bil, bu, mənim işimdir və bu işi görmək istəyirəm. Bu, çox əyləncəlidir!"

Proqramın digər bir mühüm xüsusiyyəti mənəvi hədəfə sahib olmasıdır. Tələbələr ideyalarını formalaşdıran zaman sosial problemlərə toxunmalıdır. Onlar nəzərə almalıdır ki, sahibkarlıq sadəcə zənginləşmək yolu deyil, eyni zamanda ictimai kapitalın artırılması üçün vasitədir.

Müvəffəqiyyətə doğru

Sahibkarlıq cəhd etməyə ürək etmək, müvəffəqiyyət qazanmadıqda isə hər şeyi yenidən başlamaq cəsarətinə sahib olmaqdır. Ona görə də, proqramın uğurlu olması yekun məhsulun uğurlu olmasına əsaslanmır - tələbələr hətta yekun məhsul istehsal etməyə də bilər. Əksinə, nailiyyət tələbələrin proses boyu qarşılaşdıqları çətinliklərin öhdəsindən nə dərəcədə müvəffəqiyyətlə gəlməsi ilə ölçülür.

Tələbələr sahibkarlıq fəaliyyətləri ərzində həyatda və iş həyatında tələb edilən bacarıqlara yiyələnir və özünəinam əldə edir. Bu, sahibkarlıq yönümlü və innovativ düşüncə tərzini, eləcə də əsas komandada işləmək və ünsiyyət bacarıqlarını formalaşdırmaqda onlara kömək edir. Sonradan öz bizneslərini qurub-qurmamalarından asılı olmayaraq, tələbələr real iş həyatında uğur qazanmaq üçün daha yaxşı hazırlaşmış olurlar.

Bu proses məktəb üçün də bir sıra üstünlüklərə malikdir. Tədris edilən fənlərin real dünyada necə tətbiq edildiyini görən tələbələr daha həvəsli olur. Yerli biznes ictimaiyyətləri ilə əlaqələr gücləndirilir.

Hər şeydən əvvəl proqram tədris paradiqmasını dəyişmək məsələsində mühüm rol oynayır. Artıq müəllim bütün biliklərin mənbəyi deyil, tələbələrin tədris hədəflərinə nail olmaları istiqamətində onlar üçün bələdçi və kouç rolunu oynayan şəxsdir. Müəllimlərin "usta"dan "mentor"a çevrilməsinə nail olmaq müəllimlərin inkişaf etdirilməsi prosesinə nəzarət etməyi və investisiya qoymağı tələb edir.

Uğurlu sahibkarlıq proqramı üçün əsas tövsiyələr:

  • tələbələrin çoxistiqamətli komandalarda avtonom şəkildə işləməsinə nail olmaq
  • biznes dünyasından mentorların gətirilməsi
  • ideyadan bazara çıxarılmağa hazır olan məhsula qədər bütövlükdə sahibkarlıq fəaliyyətinə diqqət yetirmək
  • tələbələri kənarda maliyyə dəstəkçiləri və tərəfdaşlar axtarmağa cəsarətləndirmək
  • tələbələri məhsullarının müvəffəqiyyətinə görə yox, prosesin müxtəlif mərhələlərini müvəffəqiyyətlə tamamladıqlarına görə qiymətləndirin.

Əlaqəli linklar